داستان آبکاری طلا روی سرامیک
سال ۱۳۹۶ برای یک پروژه R&D آبکاری طلا روی سرامیک به استاد عزیزم دکتر سرپولکی در دانشگاه علم و صنعت مراجعه کردم. نمونهی هدف را نشان دادم، مشورت گرفتم و خوشحال به محل کار برگشتم.
مدتی بعد، دوباره به ایشان مراجعه کردم. این بار به نزدیکترین حالت ممکن رسیده بودم، اما مشخص بود که کلا روش ما با روشی که در نمونه بهکار گرفته شده متفاوت است. فیلمی از نمونهای که ساخته بودم را نشانشان دادم. نمونهاش را در تصویر بالا میبینید. چیزی که من از نمونهی هدف فهمیده بودم، این بود که قرار است روی سرامیک، لایهای کدر از طلا بپوشانیم و خالهای براقی را در آن ایجاد کنیم.
استادم راهنماییهایی کردند. کارفرمای من، تخصصش آبکاری بود، اما ما باید با روشهای سرامیکی مسئله را حل میکردیم. در واقع فرق نمونهی من با نمونه هدف، در آبکاری نبود، بلکه در خود بدنهی سرامیکی بود. اما کارفرما در تأمین آنچه نیاز داشتم با احتیاط و اکراه پیش میرفت.
بار سوم به استادم مراجعه کردم. پرسیدم: «اگر خودتان میخواستید این پروژه را انجام دهید، چه امکاناتی لازم داشتید، چه مدت طول میکشید و چقدر هزینه داشت؟». پاسخی که دادند با قوارهی سواد من و امکانات کارفرما و قراردادمان خیلی خیلی فاصله داشت.
پرسیدم: «پس با این حساب چرا به من مراجعه کردند؟»
جوابی دادند که سالهاست همیشه برای همکاران مثال میزنم. گفتند: «این سؤالی بود که باید اول میپرسیدی. سینا جان من فکر میکنم اینها از طریق تو فعلا میخواهند با دنیای سرامیک آشنا بشوند.»
پرسیدم: «پس چرا خودتان این را تولید نمیکنید»
گفتند: «من تخصصم سرامیک است نه کسبوکار. اگر مدیریت تولید و منابع انسانی و فروش و مسائل حقوقی را کسی مثل کارفرمای تو به عهده بگیرد، کسی مثل من میتواند یک محصول R&D را به سطح آمادهی عرضه در بازار برساند.»
این گفتگوی طلایی من را مطمئنتر کرد که مسئله «سرامیک» است نه «آبکاری طلا روی سرامیک». کارفرمای من این دومی را بلد است و من باید زودتر دریابم که آیا کارفرما حاضر است وارد چالش R&D سرامیک شود، یا بهخیال اینکه مسئله با آبکاری طلا روی سرامیک حل میشود سراغ من آمده.
برای این منظور، آزمایشهای آبکاری را متوقف کردم و روشهای سرامیکی را تست کردم. حالا برایم مثل روز روشن بود که آن نمونهی هدف، لعاب طلا روی بدنهی سرامیک کدر با خالهای براق بوده. آزمودیم و همان بود. با این حال کارفرما همچنان تمایلی به تأمین آزمایشگاه سرامیک نداشت. بنابراین به همکاری پایان دادیم.
توصیه
اینکه کسبوکارها برای حل بسیاری از مسائل هزینه نمیکنند، خودش یک مسئلهی قدیمی است. وقتی میگویند «چرا خودمان انجامش ندهیم؟» چیزی که معمولا در نظر نمیگیرند، این است که بخشی از حل مسئله، در پرسیدن سؤال درست است.
اگر نمیدانید مسئله چیست – مثلا در R&D یا حتی زمانی که فکر میکنید وقتش رسیده کار جدیدی را شروع کنید – پیشنهاد میکنم چنین مراحلی را طی کنید:
- از متخصص کمک بگیرید تا ابتدا مسئله را برایتان تشریح کند.
- سپس تصمیم بگیرید که آیا ضرورت دارد آن را حل کنید؟
- بعد راهکارهای مختلف را بررسی کنید.
- بعد انتخاب کنید که خودتان میخواهید راهکار را اجرا کنید یا آن را برونسپاری کنید.
اگر هنوز سپردن کار به کاردان بدیهی بهنظر نمیرسد، احتمالا هنوز مسئله به اندازهی کافی جدی نشده است.
